W ostatnim wpisie zaprosiłam Was do rozważań całkiem nowej tematyki - mianowicie zaglądamy do kościoła wschodniego :)) Z radością dzielę się z Wami tym, co na studiach Teologii udało mi się przepracować, a co wydaje się być interesujące w kontekście do pogłębiania wiedzy o kościele czy o różnicach jakie panują np. w obrzędach, obyczajach, interpretacji pewnych kwestii.
Kochani zachęcam Was do rozszerzania horyzontów, dowiadywania się skąd pewne rzeczy w kościele się pojawiły, albo dlaczego akurat u nas jest tak, a gdzieś indziej inaczej i w ogóle - warto wychylać nos nieco dalej niż tylko m2 swojego podwórka :))
Tak więc kontynuuję wpis wcześniejszy iiii - używając tutaj wyobraźni, powiem to w ten sposób, że - tak jak jeździmy po świecie, by zachwycać się widokami, poznawać nowości, to dziś w formie pisanej, zabieram Was w podróż do kościoła wschodniego!:) Wycieczka. Poznajemy inną kulturę i możemy zweryfikować ją z naszymi świętami - bo o Święcie Świąt (czyli naszych Świętach Wielkanocnych) właśnie próbuję rozprawiać. Jeśli ktoś nie czytał wstępu, czyli części pierwszej, serdecznie zapraszam do nadrobienia materiału. A dziś kolejne etapy rozważań czyli..."WIELKI POST I PRZEDPOŚCIE" 

2. Wielki Post i przedpoście

Wielki Post w kościele prawosławnym skoncentrowany jest na skrusze i przebaczeniu.
Jest to szczególny czas, który nie tyle skupia wiernych na cierpieniach Chrystusa (nie ma takich nabożeństw jak : Gorzkie Żale czy Droga Krzyżowa – tak jak występują one w kościele katolickim), co na przygotowaniu do chwalebnego Zmartwychwstania. Niewypowiedzianej radości jaką wierni otrzymują w Jezusie Chrystusie.
"Tradycja wschodnia zwraca uwagę wiernych na Boską naturę Zbawiciela, Boże Synostwo, Królewską godność, dostojeństwo. Na krzyżach i ikonach Wschodu Chrystus nigdy nie ma udręczonej, wykrzywionej bólem twarzy, wykręconego spazmatycznym cierpieniem ciała, czasem nawet przedstawiony jest w królewskich szatach lub miłościwie osłonięty przez Anioły" 8
Rozważając teksty liturgiczne z książki "Wielki Tydzień i święto Paschy w Kościele prawosławnym" 9 możemy zauważyć, iż czas przygotowań duchowych w Wielkim Poście i Wielkim Tygodniu, przypomina drogę. W czasie tej wędrówki dochodzi do formacji ludu (duchowo) pielgrzymującego. Ten czas – okres przygotowań – stanowi niezwykle ważny moment, prowadzący do celu, czyli Święta Paschy.
Właśnie Wielki Post jako wędrówka po poszczególnych przestrzeniach duszy, w oparciu o rozważania konkretnych wydarzeń biblijnych, które mają pomóc w formacji duchowej, ukazuje się jako niezwykle wartościowy i godny przeanalizowania.
Patrząc na poszczególne sceny z Biblii, duchowo przenosimy się do niewidzialnej rzeczywistości. Podobnie jak wówczas, gdy stojąc przed ikonostasem, wpatrujemy się w ikony, ewangeliczne sceny. Postrzegając je zmysłem wzroku, docelowo wchodzimy w głęboką relację z tym, co niewidzialne.
Wielki Post – przeżyty świadomie – może być więc rzeczywistym pomostem, by to co nadprzyrodzone, stało się częścią wspólną Boga i człowieka.

Mircea Eliade (1970), wybitny rumuński antropolog wspomina w swojej pracy "Sacum, mit, historia", że funkcjonujemy w dwóch przeplatających się czasach. Świeckim i świętym. Czas święty jest czasem przypominającym "obracające się koło" - jest to czas, który nie przemija a raczej powtarza się cyklicznie, oraz czas świecki - taki, który jest czasem liniowym, przemijającym, niepowtarzalnym i "zmierzającym do śmierci" 10 .

W kontekście cyklicznego czasu, gdzie występujemy w roli pielgrzymów – ludu nawracającego się, możemy odnieść się do przedpościa i Wielkiego Postu. Co roku stanowi to czas refleksji. Wierni stają na tej samej drodze (czasu świętego), mimo iż jednocześnie w zupełnie innym momencie swojego życia (czasu świeckiego), by równolegle funkcjonować w tych dwóch rzeczywistościach ciała i ducha. Wielki Post pozwala przejść przez szereg tych samych rozważań, dając szansę, by je pogłębić lub doświadczyć w całkiem nowy sposób. Wierni mogą ubogacić się, poczynić nowe kroki ku pogłębieniu relacji z Bogiem i ku stawaniu w większej gotowości na przyjęcie ofiary Zbawiciela.
W kulturze wschodniej, w kościele prawosławnym, post jest istotnym "wstępem" przed każdym większym świętem. W tekście "Wielki post w tradycji prawosławnej", możemy przeczytać następujący opis postnych dni:

"W prawosławnym kalendarzu liturgicznym jest ok. 200 postnych dni: 4 długie posty w roku przed Paschą, Bożym Narodzeniem, świętem Zaśnięcia Bogurodzicy i dniem Apostołów Piotra i Pawła, kilka jednodniowych postów w wigilie niektórych świąt oraz cotygodniowe posty w środy i piątki. Najważniejszy i najdłuższy jest post przed świętem Paschy – trwa on 7 tygodni (48dni), ale poprzedzają go jeszcze 4 tygodnie przygotowań duchowych. " 11

Posty, które możemy zaobserwować w kalendarzu prawosławnym trwają dłużej lub krócej, są postami bardziej lub mniej ścisłymi, aczkolwiek spróbujemy skupić się wyłącznie na czasie Wielkiego Postu. 
Data święta Paschy w tradycji prawosławnej jest zgodna z postanowieniem Soboru Nicejskiego z 325r. Wielki Post jest nieco dłuższy od postu w kościele katolickim, ponieważ trwa 70 dni.
Istotą Wielkiego Postu są przede wszystkim skrucha i pojednanie. Refleksje te kierują wiernych nie tylko na głębię przeżywania święta świąt, lecz także pozwalają lepiej rozumieć i przyjmować Eucharystię. Każdą jedną liturgię, w której uczestnik mszy powinien przyznać swoją grzeszność, pojednać się z bliźnimi i wyznać winy Bogu, by móc w pełni uczestniczyć w Misterium Chrystusa i przyjąć przebaczenie od Najwyższego Ojca.
Mt 5, 23-24 "Jeśli więc przyniesiesz dar swój przed ołtarz i tam wspomnisz, że brat twój ma coś przeciw tobie, zostaw tam dar swój przez ołtarzem, a najpierw idź i pojednaj się z bratem swoim! Potem przyjdź i dar swój ofiaruj!" 12

Refleksja o tym jak ważne jest przebaczenie i pojednanie, towarzyszy wiernym od samego początku Wielkiego Postu aż po ostatnie dni Wielkiego Tygodnia, kiedy to w Wielki Czwartek, kapłan obmywa nogi zgromadzonym (12 wybranych braci).
W czasie przedpostnym, na kilka tygodni przed rozpoczęciem Wielkiego Postu, wierni wprowadzani są poprzez kolejne niedziele i zawarte w nich czytania liturgiczne w atmosferę skruchy i pojednania.


7 P. Nowakowski, Niebo na ziemi. Próba charakterystyki liturgii wschodniej, 2008, s.189
8 E. Modrzewska, Wielki post w tradycji prawosławnej, Warszawa, s.205
9 H. Paprocki, Wielki Tydzień i święto Paschy w Kościele prawosławnym, Wydawnictwo „M”, Kraków 2003

10 E. Modrzewska, Wielki post w tradycji prawosławnej, Warszawa, str. 196
11 E. Modrzewska, Wielki post w tradycji prawosławnej, Warszawa, str. 195

Kończąc na dziś, już teraz pragnę Was zaprosić do kolejnej części rozważań, a także do następnego odcinka z serii Chodź na słowo, gdzie rozważana jest genialna książka pt. "Biblijna ikona św. Józefa" :))
Kochani, znacie mnie nie od dziś, więc nie byłabym sobą gdybym nie zaprosiła Was na Facebooka, gdzie niemal każdego dnia (już nawet nie wiem od ilu lat!!) wspólnie z Wami szukam śladów Boga <3 Facebook oraz Instagram : "Dziedzic Bożych Obietnic", a także kanał na YouTube o tej samej nazwie.

Z Bogiem! 


"Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi (Mt 5, 9)"